|
Katalog Erken Roma İmparatorluk Çağı Camları Alabastron
 Yük:
11 cm.; çapı: 2 cm.
Buluntu yeri Yatağan, Yumurtalık.
Türkiye Kömür İşletmeleri yol kazısında ortaya çıkan mezarda altın diadem
parçaları ile birlikte bulunmuştur. Açık ve koyu tonda mavi-yeşil yarı geçirgen
cam şeritler ile opak beyaz şeritler ve altın varak kullanılarak mozaik ya da
altın bantlı cam tekniğiyle imal edilmiştir. Bu yapım yöntemi ya kalıpta
ısıtılarak kaynaştırma şeklinde ya da üfleme ve bastırma biçiminde
yapılmaktadır. Form olarak üst kısmı düz, gövde uzun silindirik, yuvarlatılmış
tabanlıdır. Renkli şeritler spiraller şeklinde kabın yüzeyini çevreler. Bu tip
kaplar örnekleri az görülen eserlerden oldukları ve pahalıya mal oldukları için
belli sayıdaki üretim merkezlerinde, örneğin İskenderiye’daki cam atölyelerde
imal ediliyordu. Dış yüzeyinde yer yer dökülmeler görülmektedir.
Tarihi: Geç Helenistik – Erken Roma İmparatorluk Çağı, M.Ö. 1 – M.S. 1. yüzyıl.
Benzerleri: P.Fossing, 1940:114-115 fig.87; S.Goldstein, 1976: 207 fig.584:
SG.Platz – Horster, 1976: 26 fig.27; Y.Akat - N.Fıratlı, 1984: 16 fig.19, res.8.
Amphoriskos
Yük: 8 cm, gövde çapı: 4 cm.
Buluntu yeri Stratonikeia, 1986.
 Mor
saydam cam hamurlu, çift taraflı kalıba üfleme, yuvarlak ağız içe ince
kıvrılmış, kısa boyunlu, çift kulplu, yuvarlak omuzlu, aşağı doğru daralan uzun
silindirik gövdeli, düz diplidir. İki yanda boydan boya kalıp izi vardır. Kalıba
üfleme sırasında kalıp içinde bulunan negatif resimler şişe yüzüne kabartma
olarak çıkmıştır. Ön yüzdeki kabartma sahnede ortada bir yelkenli enine olarak
tüm alanı kaplamaktadır. Yelkenlinin ana direği ve onu dikey kesen yelkenlerin
sarılı olduğu seren direği vardır. Ana direğin üstünde yelkenleri toplamaya
yarayan bir mekanizma bulunmaktadır. Çapraz olarak birbirini kesen halatların
bir ucu yelkene diğer ucu ana direğe bağlıdır. Baş ve kıç uzantıları
belirtilmiş, kürekleri suya sarkıtılmış gemide 2 figür bulunmaktadır.
Yelkenlinin bir ucunda dümen kullanan gemici sırttan gösterilmiştir. Geminin baş
tarafından olağanüstü boyutlarda yapılmış miğferli, zırhlı, bir elinde kalkan ve
bir elinde kılıç tutan bir savaşçı vardır. Sol ayağı yanında aşağıdan yukarı
doğru “Aias” yazılıdır. Yunan abecesiyle yazılmıştır. Aias, Homeros’un İlyada
adlı eserinde adı geçen, Troia savaşına katılan, Salamis adası kralı Telamon’un
oğludur. Bu öykünün yer aldığı alan şişenin ön yüzünde ve omuz altından başlamak
üzere tabana kadar devam etmektedir. Geminin alt kısmında denizin dalgaları ve
büyük bir balık görülmektedir. Arka yüzdeki kabartma sahnede, dalları öne doğru
uzanmış büyük bir zeytin ağacı altında oturan sırtında pars ya da aslan postu
olan bir figür ellerini önündeki bir büyükbaş hayvana doğru uzatmıştır. Bu figür
de Troia savaşı sırasında delirerek hayvanlara saldıran ve sonra kendisini
öldüren Aias olmalıdır. Kayalar üzerinde oturan Aias’ın arkasındaki, yaprakları
ve yemişleri işlenmiş, dalına bir matara asılmış, zeytin ağacı Athena’yı
simgelemektedir. Şişe gövdesi üzerinde omuz çevresinde mavi renk izleri
bulunmaktadır. Kulplardan biri kırık olup yapıştırılmıştır.
Tarihi: Erken İmparatorluk Çağı M.S. 1. yüzyıl
Yayın: Aynur Özet, 1993: 142-145; Aynur Özet, 1995; 4-8.
Benzerleri: Giovanni Mariacher, 1970: 18 fig.4; Susan Matheson, 1980: 49-50
fig.127: JGS 5, 1963: 141 no.3.
Kaburgalı Kâse
 Yük:
6,4 cm., ağız çapı: 14,7 cm.
Buluntu yeri Marmaris’tir.
Amber renkli geçirgen cam hamurlu, kalıba baskı, çark kesme ve perdahlıdır.
Hamuru içinde hava kabarcıkları vardır. Yuvarlak basit ağız kenarlı, gövde
çeperi konveks profili ve bastırılmış tabanlıdır. Dış yüzde 16 adet kaburga
(dilim) bulunmaktadır. Düz dudak altından başlayan dilimler kalın yapımlıdır.
Bunlar dibe doğru incelerek iner ve ait sivri uçları radyal bir şekilde sona
erer. Kâse içi çark kesme çizgilerle bezenmiştir. Biçim olarak yayvan ve derin
kâseler arasına giren bu yapıt, kalın ve uzun kaburgalılar sınıfındandır.
Kalıptan çıkarıldıktan sonra perdahlanmıştır. Dış yüzde bozulmalar
görülmektedir.
Tarihi: Erken İmparatorluk Çağı, M.S. 1. yüzyıl
Yayın: A.Özet, 1992: 115-133 fig.3.
Benzerleri: S.Goldstein, 1979: 153 fig. 327 pl.20; G.Platz Horster, 1976: 22
fig.20; C.Isings, 1957: 18 for.3; Norbert Kunisch, 1967: 182, 4R4; Ü.Canav,
1985: 85 fig.137; M.Stern, 1989: 597; C.Lightfoot, 1992: 35 fig.4; Beat Rutti,
1991: 20.185 lev.18. Kâse
 Yük.
5.7 cm., ağız çapı: 7,5 cm., karın çapı: 8 cm.
Buluntu yeri Köyceğiz’dir.
Yeşil geçirgen cam hamurlu, serbest üfleme tekniğiyle yapılmış, torna ile
kesilmiş ve perdahlanmıştır. Kesilmiş yuvarlak ağızlı, silindirik gövdeli,
ortası bastırılmış yuvarlak diplidir. Ağız kenarının altında ve gövdenin aşağı
kısmında iki yatay oluk torna ile yapılmıştır. Bu olukların arasında kalan
boşlukta iki çarkta yapılmış çizgi kesme bezeme vardır. Hamurunda hava
kabarcıkları bulunmaktadır.
Tarihi: Erken İmparatorluk Çağı, M.S. 1. yüzyıldır.
Benzerleri: Ş.Atik, 1980: 17 res.5; C.Lightfoot, 1989: 77 fig.11 şek.1-2,
res.2-2 ve 73-77 fig. 12; C.Lightfoot, 1991: 93 fig.1/8; Vanderhoeven, 1961: 18
fig. 14-15; A.von Saldern, 1980: 13 pl. 2-57: C.Isings, 1957: 27 form. 12; Beat
Rutti, 1991: 51.1047 lev.47-48 for AR 34. Mor Kâse
 Yük.
6,9 cm., ağız çapı: 8 cm.
Buluntu yeri Kaunos’tur. 1974 yılında bulunmuştur. Kazı no. 70-54.
Mor, yarı geçirgen cam hamurlu, perdahsız ve serbest üfleme tekniğiyle
yapılmıştır. Hafif dışa dönük düz ağızlı, bikonik gövdeli, bastırılmış düz
diplidir. Ağız altında kâsenin etrafını çevreleyen çok ince çark kesme yivler
vardır. Ağız kenarı aleve tutularak yuvarlatılmıştır. Dış yüzü pütürlü
görünümlüdür. Ayrıca bozulmalar vardır.
Tarihi: Erken İmparatorluk Çağı, M.S. 1. yüzyıldır.
Benzerleri: C.Lightfoot, 1992: 67 fig.26; G.Platz Horster, 1976: 29; M.Eskioğlu,
1989: 189; Beat Rutti, 1991: 35 lev.32 750 form AR 9.2; Plinius, Naturalis
Historia 136’da kırmızı ve mat camı, kan camı olarak tanımlamaktadır. 1844’te
Pompeii’de bulunmuş bir camda çok miktarda bakır ve kurşuna rastlanmıştır.
Sofra, mutfak eşyası, gömü armağanı ve lamba olarak kullanılan bu tip kaplar tüm
Roma İmparatorluk Çağında sürekli olarak imal edilmişlerdir.
|