Bütünüyle Korunan Kent

Safranbolu’yu bugün ülkemize ve dünyaya tanıtan, bir bölümü titiz onarımlarla işlev kazandırılan ve koruma altına alınan konutlarıdır. 18.-20. yüzyıllara ait yaklaşık 2000 civarındaki geleneksel Safranbolu evi hem mimarî özellikleri, hem de konumları ile dikkati çekerler. Genellikle duvarlarla çevrilmiş bahçe içinde, üç katlı ve 6-8 odalı olan haremlik ve selâmlıktan oluşan evlerde, işlevsellik kadar estetik kaygılar da önem taşımaktadır. Bu olguyu yapıların cephe düzenlemeleri, ahşap konsollara oturan çıkmaları, uzun saçakları, ahşap kapı kanatları ve kapı tokmaklarında; iç mekânlarında mimarî ile bezemenin uyumunda bulmak mümkündür. Evlerin giriş katında yer alan hayatların taş kaplamalı örnekleri “taşlık” olarak da adlandırılır. Ayrıca, ahırlar, büyük ocaklar ve ambarlar da bu katta yer alır. Günlük yaşamın büyük bir bölümünün geçtiği orta katta mutfak ve selâmlığa yemek servisi için kullanılan dönme dolap yer alır. Evlerin mimarîsi ve bezemesiyle en çok özen gösterilmiş üst katı, sofa çevresindeki odalardan oluşur. Sedir ve ocakların bulunduğu odalarda özellikle dolaplar, ocakların iki yanındaki sergenler ve tavanlar ahşap süslemeleri ile etkileyicidir.

Büyük konaklarda havuzlu odalar da görülür. Asmazlar Konağı’nda havuz orta katta, buna karşılık Hacı Hüseyinler Evi’nde bahçe içindeki bağımsız selâmlık köşkünde yer alır. Kavsalar ve Cebeciler evleri gibi örneklerde, başodalar, çeşitli manzaralar ve bitkisel bezemeler içeren kalem işleriyle dikkat çekicidir. Çok sayıdaki ince-uzun dikdörtgen pencereler, dıştan “muşabak” denilen ahşap kafesleriyle göze çarparlar. Evlerin saçak köşelerinde uğur getirmesi için geyik boynuzu asılması geleneği oldukça yaygındır.

Safranbolu’nun iki önemli kesimi, Çarşı ile Bağlar semtleridir. Çarşıda, lonca düzeni içinde üretim yapan esnaf ve zanaatkârın uğraştığı dericilik, yemenicilik, demircilik, bakırcılık, semercilik, nalbantlık, manifaturacılık, saraçlık, dokumacılık, mutaflık, keçecilik ve kereste ticareti artık yok olmaya yüz tutmuştur. Ancak, Çarşı, hâlâ kasabanın ticarî ve kültürel merkezini oluşturmaktadır. İlçenin yukarı kesiminde, bahçe içindeki evleri ile dikkati çeken Bağlar ise, Safranbolu’nun yazlık bölgesidir.





 
Bu site Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır.
Bu sayfa 1392 kez gösterilmiştir.