Giyim-Kuşam

Başa giyilenlerin çok zengin ve farklı bir görüntü içinde olmaları dolayısıyla, herkesin yaklaşımını da farklılaştırmıştır. Söz gelimi, Yörüklerde, Türkmenlerde, Oğuz kökenli boy ve aşiretlerde evlenmemiş olan kızın baş örtmesi veya başını bağlaması söz konusu değildir. “Başını bağlamak”, “başı bağlı” gibi çok kullanılan deyimlerin kökeninde bu anlayış ve uygulama yatmaktadır.

Ayrıca başın bağlama biçimlerinden o kişinin bekâr, nişanlı, evli veya dul olduğunun da anlaşılması, gelenekleri bilen kişilerce, gayet kolaydır.

Bedene giyilenler arasında iç gömleğini, içliği, gömleği, göğüslüğü, entarileri, önlükleri ve etekleri; bunların üzerinde de çarşafları, feraceleri, kaftanları sayabiliriz. İç giysi parçalarında fazla renk ve süslerin olmamasına karşılık, dış giysilerde sırma işlemeler (özellikle cepken, bindallı, hırka ve yeleklerde) ve motifler ağırlıklı olarak kullanılır.

Ayağa giyilen şalvarlar çok yaygın olup dar ağlı, geniş ağlı, büzgülü, bilekten bağlı vb. şalvarlar içinde yer yer uzun paçalı, paçaları lastikli, pijama olarak kullanılan giysiler de yer alır.

Çarşafların 19. yüzyıl sonlarından itibaren giysiler arasına girdiği anlaşılmaktadır. Tek veya iki parçalı olarak günümüzde de sokak giysisi olarak kullanılmaktadır.

 

Gençlerle yaşlıların giyimlerinde farklılıklar görülür. Kadınlar genellikle şalvar giyerler. Yaşlıların giysilerinde sade renkler (siyah, kahverengi, koyu yeşil vb.) ağır basmakta olup, fazla çiçekli ve canlı renkler bulunmaz. Genç kızlar ise allı, morlu, sarılı, yeşilli canlı renklerle bezenmiş giysileri tercih ederler. Gelin kız ise kadife şalvar giyer, eğer zengin bir aileden geliyorsa...

 Yaşlılar kendi ördükleri yün çorapları giyerse de, gençler fabrika işi çarşı çoraplarını tercih ediyorlar. Yaşlıların lâstik pabuç, yemeni ve hatta çarık giymesine karşılık, gençler modern ayakkabılara, spor amaçlı olanlara ağırlık veriyorlar.

Çintiyan denilen şalvarın üstüne yaşlılar koyu renkli, kir götüren kumaşlardan yapılan, kolları düğmeli veya lâstikli, önü düğmeli, giyilmesi ve çıkarılması kolay olan gömlek giyerler. Nişanlı kızlar veya gelinler bu gömlek ve şalvarı aynı kumaştan takım olarak diktiriyorlar. Gençler ayrı ayrı modellerden seçtiği gömlekleri giyiyorlar. Gömleğin içinde bazen muska taşıyorlar. Gençlerin başlarında boncuk veya mekik oyasıyla yapılmış çember, yaşmak gibi örtülerinin bulunduğu görülür. Yaşlılarda örtü altında fes, başlık, tepelik vb. bir giysi parçası da vardır. Fesin alınla birleştiği yere, alna bant şeklinde kumaş sarılır, bunun üzerine örtü örtülür. Sokağa çıkarken başa ayrıca atkı alınır.

Gelişen koşullar dolayısıyla şehirde kullanılan giysilerin, geleneksel giysilerin yerini tutmağa başladığı ve bu eğilimin giderek çoğaldığı görülmektedir.

 





 
Bu site Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır.
Bu sayfa 2005 kez gösterilmiştir.